Trong dòng chảy sôi động của bóng đá xứ sở sương mù, EFL Cup (English Football League Cup) luôn mang một bản sắc rất riêng. Không hào nhoáng như Premier League, cũng không mang tính truyền thống lâu đời như FA Cup, nhưng giải đấu này lại là nơi khởi nguồn của tham vọng, của những cú sốc ngoạn mục và là danh hiệu “mở hàng” cho cả một mùa giải. Hơn 60 năm tồn tại, Carabao Cup đã ghi dấu bằng những kỷ lục, những cuộc lật đổ và hành trình thích nghi không ngừng với bóng đá hiện đại.
EFL Cup là gì? (English Football League Cup)
EFL Cup, hay Cúp Liên đoàn Anh, là một trong hai giải đấu loại trực tiếp lớn nhất của bóng đá Anh, bên cạnh FA Cup. Giải quy tụ toàn bộ 92 CLB thuộc hệ thống English Football League và Premier League, tạo nên sự pha trộn độc đáo giữa các “ông lớn” và những đội bóng hạng dưới đầy khát vọng.
Nguồn gốc và giai đoạn khởi đầu (1960 – 1966)
Bối cảnh ra đời
Ý tưởng thành lập League Cup đến từ Alan Hardaker, Thư ký Liên đoàn bóng đá Anh. Cuối thập niên 1950, bóng đá Anh đối mặt với nguy cơ sụt giảm doanh thu do tái cấu trúc lịch thi đấu. League Cup ra đời như một giải pháp tài chính, đồng thời tận dụng hệ thống đèn chiếu sáng mới được lắp đặt tại các sân vận động.
Giải đấu được thiết kế chủ yếu diễn ra vào giữa tuần, dưới ánh đèn, nhằm thu hút khán giả trong những tối mùa đông – một ý tưởng mang tính cách mạng thời bấy giờ.
XEM THÊM:
Thể thức ban đầu và những nhà vô địch đầu tiên
Mùa giải 1960–61, Football League Cup chính thức khởi tranh. Trong 6 năm đầu, chung kết được tổ chức theo thể thức hai lượt đi – về. Aston Villa trở thành nhà vô địch đầu tiên khi vượt qua Rotherham United với tổng tỷ số 3–2.
Do sự dè dặt của các đội Hạng Nhất, giai đoạn này mở ra cơ hội cho các CLB hạng dưới:
- Norwich City (Hạng Hai) vô địch năm 1962
- QPR (Hạng Ba) đăng quang năm 1967
- Swindon Town (Hạng Ba) tạo địa chấn năm 1969
Thú vị hơn, phần thưởng dành cho đội vô địch khi ấy chỉ là… một chiếc cốc rượu, thay vì huy chương.
Thay đổi thể thức và hội nhập châu Âu (1967 – 1980)
Chung kết một trận tại Wembley
Từ mùa 1966–67, EFL Cup chuyển sang chung kết một trận duy nhất tại Wembley. Queen’s Park Rangers trở thành đội đầu tiên vô địch theo thể thức này sau chiến thắng kịch tính 3–2 trước West Bromwich Albion – một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử giải.
Suất dự cúp châu Âu – bước ngoặt lịch sử
Năm 1968, EFL Cup bắt đầu trao suất tham dự cúp châu Âu cho đội vô địch (Inter-Cities Fairs Cup, sau này là UEFA Cup/Europa League). Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, giúp giải đấu gia tăng uy tín và buộc các CLB lớn phải nghiêm túc hơn.
Đến mùa 1969–70, lần đầu tiên toàn bộ 92 CLB của bóng đá Anh cùng tham dự League Cup.
Sự đa dạng của các nhà vô địch
Giai đoạn này chứng kiến sự lên ngôi của nhiều thế lực như Manchester City, Tottenham, Wolves và đặc biệt là Nottingham Forest. Dưới thời HLV Brian Clough, Forest trở thành CLB đầu tiên bảo vệ thành công danh hiệu vào các năm 1978 và 1979.
Kỷ nguyên tài trợ và sự thống trị của Liverpool (1981 – 2000)
League Cup và thời đại đổi tên
Năm 1981, giải đấu bước vào kỷ nguyên thương mại khi chấp nhận tài trợ, mở ra chuỗi đổi tên theo nhà tài trợ:
- Milk Cup (1981–1986)
- Littlewoods Cup (1986–1990)
- Rumbelows Cup (1990–1992)
- Coca-Cola Cup (1992–1998)
- Worthington Cup (1998–2003)
Liverpool – biểu tượng của EFL Cup
Không đội bóng nào gắn liền với EFL Cup hơn Liverpool. The Reds lập kỷ lục vô địch 4 lần liên tiếp (1981–1984) và hiện vẫn là CLB giàu thành tích nhất lịch sử giải với 10 lần đăng quang. Huyền thoại Ian Rush cũng là một trong những cầu thủ vô địch League Cup nhiều nhất.
Thiên niên kỷ mới và sự trỗi dậy của Big Six (2001 – 2016)
Chung kết tại Cardiff và Wembley mới
Từ 2001 đến 2007, chung kết EFL Cup được tổ chức tại Millennium Stadium (Cardiff) do Wembley cũ được xây dựng lại. Đến năm 2008, trận chung kết chính thức trở về Wembley mới – biểu tượng của bóng đá Anh hiện đại.
Giai đoạn này, giải tiếp tục đổi tên thành Carling Cup rồi Capital One Cup.
Những bất ngờ khó quên
Mùa giải 2012–13, Bradford City (League Two) viết nên câu chuyện cổ tích khi loại ba đội Premier League để vào chung kết – kỳ tích hiếm thấy trong hơn nửa thế kỷ. Dù thất bại 0–5 trước Swansea City, hành trình của Bradford vẫn được xem là một trong những dấu ấn đẹp nhất lịch sử EFL Cup.
Kỷ nguyên hiện tại: Carabao Cup và Man City (2016 – nay)
Thay đổi tên gọi và thể thức
Từ mùa 2016–17, giải chính thức mang tên EFL Cup, trước khi được biết đến rộng rãi với danh xưng Carabao Cup từ 2017.
Để giảm tải lịch thi đấu:
- Loại bỏ hiệp phụ (trừ chung kết) từ mùa 2018–19
- Bỏ luật bàn thắng sân khách ở bán kết
- Áp dụng VAR tại các sân của CLB Premier League
Sự thống trị của Manchester City
Dưới thời Pep Guardiola, Manchester City cân bằng kỷ lục của Liverpool với 4 chức vô địch liên tiếp (2018–2021). Tính đến năm 2025, The Citizens đã có 8 lần nâng cúp, chỉ xếp sau Liverpool.
Những con số và thống kê đáng chú ý
- Tên chính thức: English Football League Cup (EFL Cup)
- Năm thành lập: 1960–61
- Đội vô địch nhiều nhất: Liverpool (10 lần)
- Vô địch liên tiếp nhiều nhất: Liverpool & Man City (4 lần)
- Sân chung kết: Wembley Stadium
- Giá trị: Suất dự Europa League hoặc Europa Conference League
Kết luận
Từ một giải đấu sinh ra vì mục tiêu tài chính, lịch sử EFL Cup đã chứng minh sức sống bền bỉ qua hơn sáu thập kỷ. Dù thường bị xem là danh hiệu “thứ yếu”, Carabao Cup vẫn là mảnh đất màu mỡ cho những bất ngờ, là bệ phóng cho các CLB nhỏ và là mục tiêu thực tế để các ông lớn khởi đầu mùa giải bằng một chiếc cúp. Trong bức tranh toàn cảnh của bóng đá Anh, EFL Cup vẫn luôn giữ cho mình một vị trí không thể thay thế.