Olympique de Marseille (OM) không chỉ là một câu lạc bộ bóng đá, mà còn là biểu tượng văn hóa, niềm kiêu hãnh và tinh thần chiến đấu bất khuất của thành phố cảng miền Nam nước Pháp. Lịch sử CLB Marseille là hành trình đầy cảm xúc, nơi những vinh quang chói lọi đan xen với biến động dữ dội, gắn liền với các huyền thoại như Jean-Pierre Papin, Didier Deschamps, Basile Boli và đỉnh cao là chức vô địch UEFA Champions League 1993 – kỳ tích vô tiền khoáng hậu của bóng đá Pháp.
Giai đoạn thành lập và những bước tiến đầu tiên (1892–1965)
Olympique de Marseille được thành lập năm 1892 như một CLB thể thao đa năng bởi René Dufaure de Montmirail, trước khi chính thức mang tên OM vào năm 1899. Cái tên “Olympique” gợi nhớ đến tinh thần Olympic cổ đại, phản ánh cội nguồn Hy Lạp của thành phố Marseille – nơi được người Phocaea khai sinh hơn 2.500 năm trước.
Bóng đá bắt đầu trở thành bộ môn chủ đạo từ năm 1902. Với tiềm lực tổ chức và tài chính vượt trội so với các đối thủ địa phương, OM nhanh chóng vươn lên thống trị khu vực. Tuy nhiên, cuối thập niên 1950 đánh dấu cú trượt dài đầu tiên khi Marseille xuống hạng năm 1959, mở ra giai đoạn khó khăn kéo dài đến giữa thập niên 60.
Kỷ nguyên Marcel Leclerc: Hoàng kim đầu tiên và khủng hoảng (1965–1986)
Năm 1965, Marcel Leclerc lên nắm quyền chủ tịch và nhanh chóng đưa Marseille trở lại Ligue 1. Đây là thời kỳ OM lần đầu nếm trải cảm giác thống trị thực sự:
- 1969: Vô địch Coupe de France
- 1971: Đăng quang Ligue 1 với kỷ lục 44 bàn/mùa của Josip Skoblar
- 1972: Giành cú đúp quốc nội (Ligue 1 & Coupe de France)
Tuy nhiên, mâu thuẫn với Liên đoàn bóng đá Pháp khiến Leclerc bị sa thải năm 1972. Hệ quả là một thập kỷ khủng hoảng tài chính, chuyên môn và những lần xuống hạng, buộc CLB phải sống nhờ lò đào tạo trẻ địa phương.
XEM THÊM:
Triều đại Bernard Tapie và đỉnh cao châu Âu (1986–1994)
Ngày 12/04/1986, doanh nhân Bernard Tapie tiếp quản OM và lập tức biến CLB thành thế lực hùng mạnh nhất nước Pháp. Hàng loạt siêu sao cập bến Velodrome: Jean-Pierre Papin, Chris Waddle, Abedi Pele, Didier Deschamps, Marcel Desailly, Rudi Völler, Fabien Barthez.
Kết quả là 4 chức vô địch Ligue 1 liên tiếp (1989–1992) và đỉnh cao lịch sử vào năm 1993. Trong trận chung kết UEFA Champions League, cú đánh đầu của Basile Boli đã quật ngã AC Milan hùng mạnh, giúp Marseille trở thành CLB Pháp duy nhất vô địch Champions League cho đến nay.
Bi kịch đến ngay sau vinh quang. Bê bối dàn xếp tỷ số VA-OM khiến CLB bị tước danh hiệu Ligue 1, cấm thi đấu châu Âu và giáng xuống Ligue 2 năm 1994. Bernard Tapie rời ghế chủ tịch và chịu án tù, khép lại triều đại huy hoàng nhưng đầy tranh cãi.
Tái thiết và trở lại đỉnh cao quốc nội (1996–2012)
Dưới sự hậu thuẫn của ông chủ Robert Louis-Dreyfus, Marseille trở lại Ligue 1 năm 1996. OM dần hồi sinh với những ngôi sao như Laurent Blanc, Robert Pirès, Didier Drogba, Franck Ribéry, dù vẫn lỡ hẹn với các danh hiệu châu Âu khi thua chung kết UEFA Cup 1999 và 2004.
Bước ngoặt đến khi Didier Deschamps trở lại Velodrome trên cương vị HLV. Mùa giải 2009–2010, Marseille vô địch Ligue 1, chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài 18 năm, đồng thời giành Coupe de la Ligue và khẳng định lại vị thế ông lớn của bóng đá Pháp.
Biến động và kỷ nguyên sở hữu Mỹ (2016–nay)
Năm 2016, doanh nhân Mỹ Frank McCourt mua lại 95% cổ phần CLB, mở ra chương mới cho lịch sử CLB Marseille. Dưới thời các HLV như Rudi Garcia, Jorge Sampaoli, Igor Tudor và hiện tại là Roberto De Zerbi, OM duy trì sức cạnh tranh mạnh mẽ.
Dấu ấn lớn nhất là việc lọt vào chung kết UEFA Europa League 2018, dù thất bại trước Atletico Madrid. Chủ tịch Pablo Longoria hiện tập trung ổn định tài chính và đưa Marseille trở thành gương mặt quen thuộc tại Champions League.
Stade Velodrome và văn hóa cổ động cuồng nhiệt
Stade Velodrome, khánh thành năm 1937, là thánh địa của OM với sức chứa khoảng 67.000 chỗ – lớn nhất Ligue 1. Đây cũng là nơi hội tụ bầu không khí cuồng nhiệt bậc nhất châu Âu, được tạo nên bởi các nhóm Ultras như Commando Ultra ’84 hay South Winners.
Không thể không nhắc đến Le Classique – cuộc đối đầu kinh điển giữa Marseille và PSG. Đây không chỉ là trận bóng đá, mà là cuộc chiến văn hóa giữa miền Nam lao động và thủ đô hoa lệ, giữa bản sắc truyền thống và sức mạnh kim tiền.
Kết luận
Lịch sử CLB Marseille là câu chuyện về khát vọng, vinh quang và cả những cú ngã đau đớn. Từ chức vô địch Champions League 1993 đến ngọn lửa Velodrome chưa bao giờ tắt, Olympique de Marseille mãi là biểu tượng bất diệt của bóng đá Pháp. Với OM, bóng đá không chỉ để chiến thắng – đó là bản sắc, niềm tin và “Droit au but” – đi thẳng đến mục tiêu.