Bạn còn nhớ những cú đảo chân ma thuật của Ronaldinho, những cuộc đua song mã giữa Cristiano Ronaldo và Lionel Messi, hay kỷ nguyên Galácticos hào nhoáng? La Liga không chỉ là một giải đấu, đó là ký ức, là thanh xuân của hàng triệu người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới.
La Liga là gì?
La Liga, tên đầy đủ là Campeonato Nacional de Liga de Primera División, hiện mang tên thương mại LaLiga EA Sports, là giải đấu bóng đá chuyên nghiệp cao nhất Tây Ban Nha. Giải đấu được quản lý bởi Liga Nacional de Fútbol Profesional (LFP), quy tụ 20 câu lạc bộ, thi đấu vòng tròn hai lượt trong 38 vòng đấu mỗi mùa.
Kể từ khi ra đời, La Liga đã trở thành một trong những giải vô địch quốc gia hấp dẫn và có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới.
Sự ra đời của La Liga (1928 – 1929)
Ý tưởng về một giải đấu quốc gia thống nhất được José María Acha, giám đốc CLB Arenas de Getxo, đề xuất vào năm 1928. Sau nhiều tranh cãi, Liên đoàn bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha (RFEF) quyết định thành lập Primera División với 10 đội bóng sáng lập.
Mùa giải đầu tiên năm 1929 chứng kiến Barcelona trở thành nhà vô địch La Liga đầu tiên. Đáng chú ý, chỉ có Real Madrid, Barcelona và Athletic Bilbao là ba CLB chưa từng xuống hạng trong suốt lịch sử giải đấu.
XEM THÊM:
Thập niên 1930: Athletic Bilbao thống trị
Dù Barcelona và Real Madrid sớm có danh hiệu, Athletic Bilbao mới là thế lực áp đảo giai đoạn đầu. Với đội hình huyền thoại dưới sự dẫn dắt của Fred Pentland, Bilbao vô địch La Liga các năm 1930, 1931, 1934 và 1936, đồng thời tạo nên chiến thắng đậm nhất lịch sử giải đấu khi đánh bại Barcelona 12–1.
La Liga buộc phải tạm dừng trong thời kỳ Nội chiến Tây Ban Nha, để lại khoảng trống lớn trong lịch sử bóng đá quốc gia này.
Thập niên 1940: Atletico, Valencia và Barcelona trỗi dậy
Sau chiến tranh, Atletico Madrid (khi đó là Atletico Aviación) nhanh chóng vươn lên với hai chức vô địch liên tiếp. Valencia bước vào thời kỳ hoàng kim với ba danh hiệu La Liga trong thập kỷ.
Cùng lúc, Barcelona tái thiết đội hình với những huyền thoại như César Rodríguez, giành các chức vô địch quan trọng cuối thập niên 1940, đặt nền móng cho vị thế ông lớn sau này.
Thập niên 1950: Kỷ nguyên song mã Real Madrid – Barcelona
Đây là thập kỷ định hình La Liga hiện đại. Real Madrid, với những siêu sao như Alfredo Di Stéfano và Ferenc Puskás, bắt đầu thống trị không chỉ quốc nội mà còn châu Âu.
Barcelona cũng bước vào giai đoạn vàng son với “L’equip de les cinc Copes” và những danh hiệu liên tiếp cuối thập kỷ. Hai gã khổng lồ chia đều số chức vô địch La Liga trong giai đoạn này, mở đầu cho cuộc đối đầu vĩ đại nhất lịch sử bóng đá – El Clásico.
1960–1980: Thời kỳ thống trị của Real Madrid
Trong hai thập kỷ tiếp theo, Real Madrid trở thành thế lực tuyệt đối với 14 chức vô địch La Liga, bao gồm chuỗi 5 mùa liên tiếp từ 1961 đến 1965.
Dù vậy, giải đấu vẫn ghi nhận những dấu ấn đáng nhớ: Atletico Madrid, Valencia, và chức vô địch giàu cảm xúc của Barcelona năm 1974 dưới cảm hứng từ huyền thoại Johan Cruyff.
Thập niên 1980: Các CLB xứ Basque phá vỡ thế độc tôn
La Liga trở nên cân bằng hơn khi Real Sociedad và Athletic Bilbao lần lượt vô địch. Tuy nhiên, cuối thập kỷ, Real Madrid tái khẳng định sức mạnh với thế hệ “Quinta del Buitre”, giành 5 chức vô địch liên tiếp (1986–1990).
Thập niên 1990: “Dream Team” của Barcelona
Dưới sự dẫn dắt của Johan Cruyff, Barcelona xây dựng “Dream Team”, áp dụng triết lý bóng đá tổng lực hiện đại. Họ giành 4 chức vô địch La Liga liên tiếp (1991–1994) và lần đầu lên ngôi tại Cúp C1 châu Âu năm 1992.
Cuối thập niên, Real Madrid và Atletico Madrid lần lượt lên ngôi, trong khi Barcelona tiếp tục thành công dưới thời Louis van Gaal.
Thập niên 2000: Galácticos và những kẻ thách thức
Thế kỷ 21 mở ra kỷ nguyên Galácticos của Real Madrid với Zidane, Figo, Ronaldo. Song song đó, La Liga chứng kiến những nhà vô địch bất ngờ như Deportivo La Coruña (2000) và Valencia (2002, 2004).
Barcelona, với Ronaldinho, rồi sau đó là Messi, bắt đầu tái thiết cho một giai đoạn thống trị mới.
Thập niên 2010: Messi – Ronaldo và thời đại kim cương
La Liga bước vào thời kỳ rực rỡ nhất với cuộc đối đầu Messi vs Cristiano Ronaldo. Barcelona của Pep Guardiola định nghĩa lại bóng đá hiện đại, trong khi Real Madrid lập kỷ lục 100 điểm mùa 2011–12.
Atletico Madrid dưới thời Diego Simeone phá vỡ thế song mã bằng chức vô địch mùa 2013–14, đưa La Liga trở thành giải đấu cạnh tranh bậc nhất châu Âu.
Thập niên 2020: La Liga thời hậu Messi – Ronaldo
Sau khi Messi và Ronaldo rời Tây Ban Nha, La Liga bước vào giai đoạn tái định hình. Real Madrid, Barcelona và Atletico Madrid luân phiên lên ngôi, trong khi giải đấu đổi nhận diện thương hiệu thành LaLiga EA Sports.
Dù đối mặt với thách thức tài chính và bản quyền truyền hình, La Liga vẫn giữ bản sắc kỹ thuật, chiến thuật và đào tạo trẻ hàng đầu thế giới.
Kết luận
Hơn chín thập kỷ tồn tại, lịch sử La Liga là bản trường ca của những huyền thoại, những triết lý bóng đá và các cuộc cạnh tranh bất tử. Từ những ngày sơ khai đến thời đại toàn cầu hóa, La Liga không chỉ là giải đấu – đó là linh hồn của bóng đá Tây Ban Nha và ký ức không thể phai mờ của người hâm mộ.