Trong thế giới bóng đá Anh đầy danh hiệu hào nhoáng, FA Community Shield luôn đứng ở một vị trí rất riêng. Có người xem đó chỉ là một trận “khởi động sang chảnh”, có người lại coi tấm khiên bạc ấy là lời tuyên bố quyền lực đầu tiên của mùa giải mới. Để hiểu vì sao Siêu Cúp Anh vẫn tồn tại bền bỉ suốt hơn một thế kỷ, cần nhìn lại lịch sử đầy biến động nhưng cũng rất đặc trưng của giải đấu này.
FA Community Shield là gì?
FA Community Shield (Siêu Cúp Anh), trước đây mang tên FA Charity Shield, là trận đấu thường niên giữa nhà vô địch Premier League và đội đoạt FA Cup mùa trước. Nếu một CLB giành “cú đúp”, đối thủ sẽ là á quân Ngoại hạng Anh.
Trận đấu do Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) tổ chức, được FA và UEFA công nhận là danh hiệu chính thức, đồng thời đóng vai trò là trận đấu mở màn mùa giải bóng đá đỉnh cao tại Anh, thường diễn ra tại sân Wembley.
1. Tiền thân lịch sử: Từ Sheriff of London đến Charity Shield
Nguồn gốc của Siêu Cúp Anh bắt đầu từ năm 1898 với giải Sheriff of London Charity Shield – cuộc đối đầu giữa các đội chuyên nghiệp và nghiệp dư, nhằm gây quỹ từ thiện.
Sau những bất đồng giữa FA và các CLB nghiệp dư, giải đấu này được thay thế bằng FA Charity Shield, chính thức ra mắt năm 1908.
- Trận đấu đầu tiên (1908): Manchester United vs Queens Park Rangers.
- Kết quả: hòa 1–1, đá lại và Man Utd thắng 4–0.
👉 Đây là lần duy nhất trong lịch sử giải đấu cần đá lại để phân định thắng thua.
XEM THÊM:
2. Hành trình định hình thể thức hiện đại
Trong những năm đầu, Community Shield liên tục thử nghiệm:
- 1913: Trận đấu giữa đội hình cầu thủ Nghiệp dư và Chuyên nghiệp.
- 1921: Lần đầu tiên diễn ra đúng mô hình vô địch quốc gia vs vô địch FA Cup.
- 1930: Thể thức này trở nên phổ biến và dần ổn định.
Từ 1959, Shield được tổ chức vào đầu mùa giải.
Đến 1974, thư ký FA Ted Croker chính thức hóa mô hình hiện đại:
- Vô địch giải VĐQG vs Vô địch FA Cup – tổ chức thường niên tại Wembley.
3. Từ “chia sẻ danh hiệu” đến loạt luân lưu cân não
Trong giai đoạn 1949–1991, nếu hai đội hòa nhau, danh hiệu sẽ được chia sẻ. Tổng cộng có 11 lần chiếc khiên bạc có hai chủ nhân.
Tuy nhiên, kể từ năm 1993, FA áp dụng loạt sút luân lưu ngay sau 90 phút để xác định một nhà vô địch duy nhất, giúp trận đấu trở nên kịch tính và trọn vẹn hơn.
Năm 2002, giải đấu chính thức đổi tên thành FA Community Shield, phản ánh rõ hơn mục tiêu cộng đồng và từ thiện.
4. Chiếc khiên bạc mang giá trị biểu tượng
Chiếc cúp của Community Shield không phải là cúp truyền thống, mà là một tấm khiên bạc, tượng trưng cho sự bảo vệ, khởi đầu và danh dự.
- Năm 2016, hãng kim hoàn Thomas Lyte phục chế lại chiếc khiên nguyên bản năm 1908.
- Chiếc cúp này được đấu giá 40.000 bảng Anh để ủng hộ Quỹ Bobby Moore nghiên cứu ung thư.
Hiện nay, Thomas Lyte tiếp tục chịu trách nhiệm bảo dưỡng cúp và chế tác huy chương mỗi mùa giải.
5. Luật thi đấu đặc thù của FA Community Shield
- Đội hình: 11 cầu thủ chính thức, 7 dự bị.
- Được thay tối đa 6 cầu thủ – nhiều hơn Premier League.
- Không đá hiệp phụ, hòa là đá luân lưu ngay.
Chính điều này khiến Community Shield vừa mang tính cạnh tranh, vừa là cơ hội thử nghiệm chiến thuật trước mùa giải mới.
6. Vị thế gây tranh cãi nhưng không thể thay thế
FA Community Shield luôn nằm giữa hai thái cực:
🔹 “Trận giao hữu được tôn vinh” – theo Mark Lawrenson (BBC) hay Tom Bryant (The Guardian).
🔹 “Danh hiệu chính thức đầu tiên của mùa giải” – theo quan điểm của nhiều HLV hàng đầu.
Sir Alex Ferguson từng xem đây là thước đo thể lực, trong khi:
- Claudio Ranieri, Antonio Conte và Pep Guardiola đều khẳng định: “Đây là một trận chung kết thực sự.”
- Jürgen Klopp coi Community Shield là mảnh ghép danh hiệu cuối cùng còn thiếu của Liverpool.
7. Những kỷ lục và câu chuyện khó quên
🏆 Thành công nhất: Manchester United (21 lần), Arsenal (17), Liverpool (16).
⚠️ Chuỗi thua cay đắng: Chelsea và Newcastle (5 lần liên tiếp không vô địch).
⚽ Trận nhiều bàn nhất: Man Utd 8–4 Swindon Town (1911).
🧤 Bàn thắng dị nhất: Thủ môn Pat Jennings ghi bàn từ vòng cấm năm 1967.
🌟 Ngoại lệ lịch sử: Brighton là CLB duy nhất vô địch Shield mà chưa từng vô địch quốc gia hay FA Cup.
Kết luận
Lịch sử Siêu Cúp Anh – FA Community Shield không chỉ là câu chuyện về một danh hiệu, mà là biểu tượng của sự chuyển giao: từ mùa giải cũ sang mùa giải mới, từ quá khứ sang hiện tại. Dù còn nhiều tranh cãi, chiếc khiên bạc vẫn mang một giá trị đặc biệt – danh hiệu chính thức đầu tiên, lời tuyên bố tham vọng sớm nhất và cú hích tinh thần quan trọng cho mọi đội bóng Anh.
Và khi Wembley vang lên hồi còi khai cuộc, Community Shield vẫn luôn nhắc nhở: mùa giải mới đã thực sự bắt đầu.